همایش بین‌ المللی علم اطلاعات جغرافیایی

صفحه اصلی / دومین همایش بین‌ المللی علم اطلاعات جغرافیایی: بنیادها و کاربردهای بین رشته ای و ششمین بزرگداشت روز جهانی GIS و هفته آگاهی جغرافیایی

بررسی و پایش تغییرات کاربری اراضی و جزایر حرارتی با استفاده از تکنیک های سنجش از دور نمونه موردی: محدوده شهر تربت جام

نویسندگان :

سارا علیزاده مرادی¹ زینت محمدپور سنگانی²

1- دانشگاه فردوسی مشهد 2- دانشگاه تبریز

کلمات کلیدی :

تغییرات کاربری اراضی، دمای سطح زمین، جزایر حرارتی، لندست، تربت جام

چکیده :

آثار نامطلوب محیطی جزایر حرارتی شهری در بلند مدت منجر به تغییر چشم انداز شهری می شود؛ بنابراین درک درست از ویژگی های پویای شهری و پیکر بندی آن ها برای کاهش آثار جزایر حرارتی شهری، گامی بلند در مسیر توسعۀ پایدار شهری به شمار می آید. هدف از تحقیق حاضر بررسی تغییرات کاربری اراضی در افزایش و یا کاهش دما در شهر تربت جام می باشد. در پژوهش حاضر تغییرات پوشش زمین در کاربری‌های شهر،کشاورزی، بایر و فضای سبز و پارک با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای در بازه زمانی سالهای،1379، 1399 با استفاده از الگوریتم حداکثر مشابهت، روش نظارت شده استفاده شده است. با توجه به نتایج طبقه بندی برای سال 1397 بیشتر مساحت شهر در این سال مربوط به کاربری مسکونی می باشد همچنین با توجه به نقشه دمای سطح زمین برای این سال بیشترین دمای سطح زمین مربوط به مناطق مسکونی با دمای برابر با 26 درجه سانتی گراد می باشد. باتوجه به نقشه طبقه بندی شده برای سال 1399 نیز کاربری مسکونی در این سال رشد چشم گیری داشته است و در این سال نیز بیشترین مساحت مربوط به کاربری مسکونی می باشد همچنی باتوجه به نقشه دما برای سال 1399 بیشترین دما مربوط به مناطق مسکونی برابر با 39 درجه سانتی گراد می باشد. باتوجه به نتایج طبقه بندی و نقشه دما برای سال های 1379 و 1399 میتوان نتیجه گرفت که با افزایش محدوده های شهری محدوده های حرارتی افزایش یافته است و این اتفاق به دلیل کاهش محدوده های کشاورزی به وجود می آید. محدوده های کشاورزی باعث تعدیل هوا و کاهش دما می شود. بنابراین می توان استنباط کرد که پوشش فضای سبز داخلی شهری عملکرد قابل توجهی در تقسیم جزایر حرارتی شهری و کاهش اثر جزایر حرارتی دارد و پوشش ساختمان داخلی شهری عملکرد قابل توجهی در افزایش جزایر حرارتی شهری دارد. همچنین نتایج نشان داد که دادههای سنجش از دور میتوانند در برنامه ریزی های شهری، سیاست گذاری ها و مدیریت تصمیمات برای تغییرات مناسب زیست محیطی شهری و بهبود اثرات آن در کارهای عمرانی و طرح های توسعه شهری استفاده شود.