همایش بین‌ المللی علم اطلاعات جغرافیایی

صفحه اصلی / دومین همایش بین‌ المللی علم اطلاعات جغرافیایی: بنیادها و کاربردهای بین رشته ای و ششمین بزرگداشت روز جهانی GIS و هفته آگاهی جغرافیایی

برآورد دبی سیلاب براساس ویژگی‌های ژئومورفیک (مطالعه موردی: حوضه‌آبریز دربادام قوچان)

نویسندگان :

زهرا یونسیان¹ کاظم طاهری نژاد²

1- دانشگاه شهید بهشتی 2- دانشگاه شهید بهشتی

کلمات کلیدی :

حوضهآبریز، دربادام قوچان، سیلاب، ویژگی‌های فیزیوگرافیک

چکیده :

وقوع سیلاب‌های شدید یکی از مهمترین مخاطرات هیدروژئومورفیک حوضهآبریز بشمارمی‌رود.سیل از جمله پدیده‌هایی است که هر ساله خسارات‌فراوانی را به بار می‌آورد و همواره مورد توجه کارشناسان‌هیدرولوژی است. هدف پژوهش‌حاضر برآورد دبی‌سیلاب در حوضهآبریز دربادام قوچان بر اساس ویژگی‌های ژئومورفیک می‌باشد.که برای انجام پژوهش‌حاضر از پیمایش‌های‌زمینی، نقشه‌های‌توپوگرافی، زمین‌شناسی و نقشه‌رقومی ارتفاعی‌زمین استفاده شده است. همچنین از نرمافزارهایGIS10.3 و Excel برای ترسیم نقشه‌ها و آنالیز داده‌ها استفاده گردید. در این مطالعه تعدادی از متغیرهای اساسی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت که مهم‌‌ترین آن‌هاعبارت‌انداز: ویژگی‌های توپوگرافی، ویژگی‌های‌هندسی‌حوضه، شیب‌متوسط‌حوضه و جهت‌شیب،ارتفاع، تحلیل‌های‌مورفومتریک،‌ شاخص‌تراکم‌زهکشی، زمین‌شناسی.در بررسی مشخصات‌فیزیکی جهت مطالعه‌مورفومتری حوضه به موارد زیر توجه شده است: ضریب‌فشردگی(گراولیوس)،ضریب‌گردآوری،ضریب‌شکل هورتن است.ویژگی نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که حوضه‌ آبریز دربادام قوچان دارای ضریب ۳۵/۲ و ضریب شکل ۲۶/۰ می‌باشد که نشان‌دهنده کشیدگی‌حوضه بوده است که در حوضه‌های کشیده در مقایسه با حوضه‌های بادبزنی در شرایط‌بارندگی‌مساوی دارای دبی‌اوج‌سیلاب کم‌تری هستند و همچنین تداوم سیلاب در حوضه‌های کشیده طولانی‌تر است.همچنین ضریب گر‌د‌واری حوضه ۵۳/۰ به دست آمد، نشان دهنده‌ی این است که حوضه‌ی مورد مطالعه حوضه‌ای کشیده و طویل، هیدروگراف‌سیل حوضه‌ نسبتاً پهن و دبی آن کم و همچنین دارای شیب ملایم و رودخانه دربادام در مرحله بالغ‌ترشدن قرار دارد که امکان وقوع سیلاب در مدت زمان بیشتر بارندگی وجود دارد.