همایش بین‌ المللی علم اطلاعات جغرافیایی

صفحه اصلی / دومین همایش بین‌ المللی علم اطلاعات جغرافیایی: بنیادها و کاربردهای بین رشته ای و ششمین بزرگداشت روز جهانی GIS و هفته آگاهی جغرافیایی

پهنه‌بندی خطر آتش‌سوزی در جنگل ارس هزار مسجد با استفاده از GIS و کاربرد فرآیند AHP

نویسندگان :

امیر انصاری¹ محمد فرزام² مرتضی اکبری³ محمود اعظمی راد⁴ سعید جاهدی پور⁵

1- دانشگاه فردوسی مشهد 2- دانشگاه فردوسی مشهد 3- دانشگاه فردوسی مشهد 4- دانشگاه فردوسی مشهد 5- اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان خراسان رضوی / دانشگاه فردوسی مشهد

کلمات کلیدی :

واژه‌هاي كليدي: آتش‌سوزی، پتانسیل خطر، پهنه بندی، جنگل و مرتع.

چکیده :

چكيده آتش سوزی از مهم ترین آشفتگی های اکولوژیکی است که سبب تغییر خصوصیات پوشش گیاهی و خاک می شود. هدف این مطالعه، پهنه‌بندی خطر آتش‌سوزی در جنگل ارس هزار مسجد و اولویت بندی مناطق از نظر شدت حساسیت به آتش سوزی است. به منظور پهنه‌بندی خطر آتش‌سوزی در منطقه مورد مطالعه، از دو روش تحلیل سلسله مراتبی و تحلیل سلسله مراتبی - فازی استفاده شد. در مجموع هفت پارامتر شامل درصد شیب، جهت شیب، ارتفاع، فاصله از آبراهه، فاصله از جاده، فاصله از منطقه مسکونی و کاربری اراضی به منظور پهنه‌بندی خطر آتش‌سوزی استفاده شدند. در نهایت، عملکرد مدل ها با استفاده از منحنی ROC مورد بررسی قرار گرفت. نتایج تحلیل منحنی ویژگی عملگر نسبی نشان داد که مدل‌های تحلیل سلسله مراتبی و سلسله مراتبی- فازی به ترتیب دارای مقدار AUC برابر 847/0 و 837/0 می‌باشند. نتایج پژوهش نشان داد که درصد مناطق با پتانسیل خطر آتش‌سوزی متوسط تا خیلی زیاد در روش تحلیل سلسله مراتبی فازی (9/31 درصد) نسبت به روش تحلیل سلسله مراتبی (5/56 درصد) کمتر بوده است. با توجه به نتایج وزندهی و اولویت‌بندی معیارها مشخص شد که معیار کاربری اراضی با امتیاز 208/0 دارای بیشترین اهمیت و لایه ارتفاع از سطح دریا با امتیاز 102/0 دارای کمترین اهمیت می‌باشد در پایان، می‌توان نتیجه گرفت که دستیابی به یک نقشه پیش‌بینی مکانی دقیق می‌تواند به مدیران در شناسایی مناطق حساس به وقوع آتش‌سوزی جهت مدیریت بحران نواحی مستعد کمک شایانی بنماید.